ABD ekonomisinden gelen büyüme ve enflasyon sinyalleri Amerikan Merkez Bankasının sıkılaştırma adımlarını öteleyebileceği beklentisini artırırken, dünya borsalarında karışık bir fiyatlama öne çıkıyor. Yatırımcıların odak noktası yarın açıklanacak kritik tarım dışı istihdam verisine ve merkez bankası yetkililerinin yönlendirmelerine çevrildi.
Ülkede ikinci çeyrek gayrisafi yurt içi hasıla yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,2 artış kaydederek yüzde 1,5 olan öncü tahminleri geride bıraktı. Fed’in yakından izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ağustos ayında aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3 yükseldi. Piyasa beklentileri ilgili verinin aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 3,3 artacağı yönündeydi. Temmuz ayında söz konusu endeks aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3 artış göstermişti.
Ağustos döneminde kişisel harcamalar yüzde 0,9 artışla tahminlerin üzerine çıkarken, kişisel gelirlerdeki artış yüzde 0,2 düzeyinde kaldı. Eylül ayı özel sektör istihdamı da 90 bin kişilik artışla piyasa öngörülerini aştı. Analistler, gelen verilerin ekonomide “yumuşak iniş” ihtimalini güçlendirdiğini, enflasyonda gerileme eğilimi sürerken dirençli kalan ekonomik yapının Fed üzerindeki ani faiz artırımı baskısını hafifletebileceğini belirtti. Uzmanlar yarınki tarım dışı istihdam raporunun para politikası beklentilerini netleştireceğini vurguluyor.
Para piyasalarında Fed’in ekim ayında faiz artırma olasılığı yüzde 70 seviyesinden yüzde 38’e indi. Buna karşın eylül ayındaki dizel fiyatı artışlarının henüz tablolara yansımaması ve güçlü gelen büyüme ile istihdam verileri, uzun vadeli faizlerin yüksek kalacağı endişesini diri tutuyor. Bu tablo ABD 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5,31 ile 2007 zirvesini test etmesinin ardından yüzde 5,28’e, 30 yıllık tahvil faizinin ise yüzde 5,65 ile 2002 zirvesini görmesinin ardından yüzde 5,62’ye oturmasına yol açtı.
Tahvil getirilerindeki tırmanışla dolar endeksi 101,7 seviyesine çıkarak 24 Haziran’dan bu yana kaydedilen en yüksek noktaya ulaştı. Emtia tarafında ons altın yüzde 0,7 kazançla 4 bin 184 dolardan alıcı bulurken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 düşüşle 96,6 dolara indi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook para politikasına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“İş gücü piyasasındaki gücü korurken enflasyonu hedeflediğimiz seviyeye geri döndürme konusundaki kararlılığımı sürdürüyorum.”
Siyasi cephede ABD Başkanı Donald Trump, eski Fed Başkanı Jerome Powell’ın kurum binalarındaki tadilat maliyeti aşımları sebebiyle Yönetim Kurulu üyeliğinden ayrılmaya zorlanması gerektiğini dile getirdi. Trump, Güney Kore’nin ABD’deki büyük ölçekli enerji projelerine 200 milyar dolara varan yatırım yapmayı hedeflediğini bildirdi. Dizel ihracatını durdurma seçeneğinin masada olduğunu aktaran Trump, bu adımın benzin fiyatlarına olumsuz yansıyabileceğini kaydetti. Fed ise bankaların tabi olduğu stres testlerinde şeffaflığı artıracak ve sermaye şartlarındaki dalgalanmayı sınırlandıracak düzenlemeleri tamamladı.
New York ve Avrupa Borsalarında Fiyatlamalar
New York borsası, tahvil faizlerindeki yukarı yönlü baskı nedeniyle dünü dalgalı kapattı. Finansal sonuçları tahminleri aşan Micron Technology hisseleri kapanış sonrası işlemlerde yüzde 0,6 değer kazandı. ABD’de 30 yıllık konut kredisi ortalama faizi yüzde 7,3 ile Kasım 2023 sonrası zirvesine çıktı. Günü Dow Jones endeksi yüzde 0,86 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,25 kayıpla tamamlarken, Nasdaq endeksi yüzde 0,24 prim yaptı. Vadeli endeksler yeni güne alıcılı başladı.
Avrupa tarafında enerji maliyetlerinin tırmanması ve tahvil faizlerindeki artış borsalara satış getirdi. Almanya’da eylül ayı yıllık enflasyonu Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle yüzde 3,3’e çıkarak Aralık 2023’ten sonraki en yüksek düzeyine ulaştı. Bu gelişme Avrupa Merkez Bankasının sıkı para politikasını sürdüreceği beklentisini güçlendirdi. İngiltere’de ise ikinci çeyrek GSYH çeyreklik yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 1,4 ile beklentilerin üzerinde büyüdü. Piyasalarda İngiltere Merkez Bankasının faiz artırma ihtimali yüzde 85 seviyesinde fiyatlandı. Kapanışta FTSE 100 yüzde 0,29, DAX 40 yüzde 0,79, CAC 40 yüzde 0,89 ve FTSE MIB yüzde 0,84 geriledi.
Asya Piyasaları ve Borsa İstanbul
Asya borsalarında Fed faiz artışı beklentilerinin gerilemesi ve Micron bilançosunun yarı iletken sektörüne moral vermesiyle pozitif bir seyir hakim oldu. Japonya’da imalat sanayi PMI 54,1 ile beklentilere paralel açıklandı. Güney Kore’nin eylül ihracatı yapay zeka kaynaklı çip sevkiyatlarının rekor kırmasıyla yıllık yüzde 83,5 arttı. Kapanışa yakın Nikkei 225 endeksi yüzde 2,9, Kospi endeksi yüzde 1,2 yükseldi. Çin ve Hong Kong piyasalarında resmi tatil dolayısıyla işlem gerçekleşmedi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi dünü yüzde 2,79 kayıpla 11.947,18 puandan kapattı. VİOP BIST 30 ekim vadeli kontratı akşam seansında normal seansa göre yüzde 0,66 geriledi. Dolar/TL kuru dünü 49,0113 seviyesinde tamamlamasının ardından bankalararası piyasada 49,0360 seviyesinde bulunuyor.
Sermaye Piyasası Kurulu, Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ’ye ait tasfiye sürecindeki fonlarda mutabakatı tamamlanan pay sahiplerine ara ödeme yapılmasına karar verdi. Analistler, teknik seviye olarak BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.100 ve 12.200 puanın direnç konumunda olduğunu belirtiyor.
Piyasalarda Günün Takvimi
10.00 Türkiye, eylül ayı imalat sanayi PMI
10.55 Almanya, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 İngiltere, BoE Başkanı Bailey’in konuşması
11.30 İngiltere, eylül ayı imalat sanayi PMI
12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı işsizlik oranı
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
16.30 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
16.45 ABD, eylül ayı imalat sanayi PMI
17.00 ABD, eylül ayı ISM imalat sanayi PMI
