İnternet üzerinden alışveriş yapan tüketicilerin gerçek sipariş ayrıntılarını ele geçiren dolandırıcılar, çeşitli bahanelerle sistem dışı IBAN transferi ve sahte bağlantılar üzerinden haksız kazanç sağlamaya çalışıyor. Uzmanlar, e-posta, kısa mesaj veya telefonla iletilen harici ödeme taleplerine karşı işlemlerin yalnızca resmi kanallardan sürdürülmesi uyarısında bulunuyor.
Çevrim içi alışveriş süreçlerinde tamamlanan siparişler, suç şebekelerinin hedefi haline geldi. Alışverişin ardından alıcılarla temas kuran şüpheliler, siparişte hata çıktığı ya da fiyat uyuşmazlığı yaşandığı iddialarıyla müşterileri platform harici banka hesaplarına yönlendiriyor.
Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, sahtekarların eldeki sipariş detaylarını öne sürerek alıcı nezdinde yapay bir itimat hissi oluşturduğunu kaydetti. Sosyal medya alışverişlerindeki IBAN alışkanlığının bu yönteme zemin hazırladığını aktaran Baki, mevcut tehlikenin boyutunu şu sözlerle anlattı:
“Siparişinizde sorun oluştu, ürünün fiyatı yanlış girildi veya siparişin devam etmesi için aradaki farkı ödemeniz gerekiyor gibi gerekçelerle asıl amaç tüketicilerin platform dışına çıkarılarak kendi hesaplarına para göndermelerini sağlamak. Peki buna inanan, mağdur olan vatandaşlar neden böyle bir duruma maruz kalıyor? Çünkü bir güven oluşuyor, platformun gerçekten yaptığınız alışverişi bildiğini düşünüyorsunuz. Ancak platform dışından da kötü niyetli kişiler sizin bilgilerinize, kişisel verilerinize ulaştığı takdirde bu gibi problemler oluşabiliyor. Vatandaşlara ‘bilmediğiniz yerlerden uygulamalar indirmeyin’ veya ‘telefonunuza gelen SMS’lerdeki linklere tıklamayın’ diyoruz. Çünkü telefonlarınıza gelen sahte yazılımlarla aslında bu gibi bilgiler dışarıya aktarılıyor olabilir. Kişisel veriler de müşteri bilgisinin güvenliği açısından değerlendirilmesi gereken önemli bir konu.”
Sahte Siteler ve Harici Bağlantı Riski
Ek maliyet veya ödeme talebiyle karşılaşan vatandaşların ilk olarak e-ticaret şirketinin resmi mobil uygulaması ya da internet portalı üzerinden teyit sağlaması öneriliyor. Baki, güvenli ödeme ekranlarının taklit edilerek sahte sayfalar üretildiğine işaret ederek şunları söyledi:
“Bazı platformlara özel ödeme yöntemlerinin isimleriyle sahte internet siteleri oluşturularak bu siteler üzerinden ödeme yapmanız sağlanıyor. Siz gerçekten platformda olduğunuzu zannediyorsunuz ancak dolandırıcıların oluşturduğu sahte, kopya sitenin içinde olabilirsiniz. Burada SMS, WhatsApp, telefon veya e-posta yoluyla gönderilen IBAN veya ödeme bağlantılarına karşı çok temkinli olmalıyız. IBAN’a para göndermesek bile tıkladığımız link üzerinden kart bilgilerimizi girerek ödeme yapabiliriz. Onun da aslında IBAN’a para göndermekten hiçbir fark yok.”
Sosyal Mühendislik ve Panik Uyarısı
Kendisini e-ticaret personeli olarak tanıtan şahısların kimliklerinin resmi irtibat kanallarından doğrulanması gerektiğini vurgulayan Baki, sistem dışına çıkıldığı an sorumluluğun bireylere geçtiğini hatırlattı. Baki, tüketicilerin dikkat etmesi gereken noktaları şu şekilde ifade etti:
“IBAN’ı paylaşan kişinin gerçekten platform çalışanı olup olmadığı da resmi kanallarla doğrulanmalı, şüphe varsa ödeme yapılmamalı. Kesinlikle her an dolandırılacakmış gibi şüpheyle yaklaşmalıyız. Platformun dışına çıktığımız her takdirde sorumluluk bize aittir. Dolandırıcılıkta en önemli savunma mekanizması da tüketicinin kendisinden istenen işlemi gerçekleştirmeden önce bir an durup kaynağını doğrulaması. Dolandırıcılar sosyal mühendislik yapıyorlar. Sizi anlık olarak düşünmeden karar almaya sevk ediyorlar. Panik yaratmak istiyorlar ve böylece düşünmeden yanlış işler yapmanızı, cebinizdeki paranızı kaybetmenize sebep olmaya çalışıyorlar”
