Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın resmî daveti doğrultusunda 23-25 Eylül 2026 tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri’ne kritik bir ziyaret gerçekleştiriyor. Mayıs ayındaki Pekin görüşmesinin ardından altı ay içinde ikinci kez bir araya gelen iki lider, ikili ilişkileri stratejik istikrar ekseninde güçlendirmeyi ve küresel dengeleri pekiştirmeyi hedefliyor.
Pazartesi günü ziyarete ilişkin ayrıntıları kamuoyuyla paylaşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun:
karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini dile getirmiştir.
Liderler düzeyinde kurulan doğrudan diyalog, dalgalı seyreden diplomatik süreçlerde temel bir yönlendirici rol üstleniyor. İki devlet başkanının mayıs ayındaki temaslarında, önümüzdeki üç yıl ve sonrasına yönelik yapıcı ilişkiler tesis etme mutabakatına varılmıştı.
İlişkilerde Yeni Stratejik Vizyon
Devlet Başkanı Xi, “yapıcı stratejik istikrar” kavramının içeriğini şu ifadelerle aktarmıştı:
belkemiği olarak iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabete dayalı sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklara dayalı sürekli istikrar ve barış vaatlerine dayalı kalıcı istikrar
Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri bünyesindeki Amerika Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Wang Honggang, diplomatik konumlandırmaya dair şu değerlendirmede bulundu:
“yapıcı stratejik istikrar”ın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu belirtmiştir.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi Amerika Çalışmaları Enstitüsü Araştırmacısı Doç. Dr. Zhang Tengjun:
Çin-ABD ilişkilerindeki mantığa yönelik yeni bir kalibrasyon olduğunu dile getirmiş, “yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini sözlerine eklemiştir.
Zhang, liderler düzeyindeki diplomasinin önemine dikkat çekerek:
devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu CGTN’ye açıklamıştır.
Ekonomik İş Birliği ve Küresel Zirveler
Çin’in 15. Beş Yıllık Planı’nı başlattığı ve ABD’nin 250. bağımsızlık yıl dönümünü idrak ettiği 2026 yılında, ekonomik ilişkiler iki ülke arasındaki temel dayanak noktasını oluşturuyor. Devlet Başkanı Xi konuya ilişkin şu vurguyu yapmıştı:
“Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.”
ABD-Çin İş Konseyi tarafından 175 Amerikan şirketiyle gerçekleştirilen 2026 araştırması, işletmelerin yüzde 95’inin Çin pazarını küresel rekabet gücü açısından kritik önemde gördüğünü ortaya koydu. Konsey Başkanı Sean Stein:
daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını ifade etmiştir.
Stein ayrıca şu açıklamayı yaptı:
“Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.”
Ticaretin yanı sıra kolluk birimleri; uyuşturucuyla mücadele, dijital dolandırıcılık ve suçluların iadesi gibi alanlarda iş birliğini sürdürüyor. İki ülke bu yıl Shenzhen’deki APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı ve Miami’deki G20 Liderler Zirvesi gibi kritik küresel organizasyonlara ev sahipliği yapacak.
