İLKE Vakfı tarafından yayımlanan rapora göre Türkiye, günlük tütün mamulü kullanım oranında OECD ülkeleri arasında ilk sırada yer alıyor. Oran yüzde 28,3 olarak hesaplandı ve bu değer OECD ortalamasının iki katına denk geliyor[1].
9 Şubat Sigarayı Bırakma Günü dolayısıyla İLKE Vakfı Sosyal Veri Projesi tarafından hazırlanan rapor, Türkiye Sağlık Araştırması ile Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanıyor. Raporda Türkiye’nin yüzde 28,3’lük oranla OECD zirvesinde olduğu kaydedildi[2].
Kullanım yaygınlığı OECD ortalamasının yaklaşık iki katı seviyesinde. Bu durum iç satış hacmine yansıyor. 2023’te 137,4 milyar adet sigara satışı gerçekleşti ve bu rakam rekor kırdı. Sigara kullanan bireylerin günlük ortalama tüketimi kişi başı 17,8 adet[3].
Tütün Fiyatları Düşük Seviyede
Rapor, tüketim artışının nedenleri arasında tütün mamullerinin fiyat politikasını gösteriyor. Bir paket sigaranın Türkiye satış fiyatı ortalama 2,18 dolar. Bu değer Türkiye’yi dünya genelinde sigaranın en ucuz olduğu 93. ülke konumuna getiriyor[4].
Kadınlarda Kullanım Artışı Gözlendi
Tütün kullanımının demografik dağılımı raporda detaylandırıldı. 25-34 yaş grubundaki erkeklerin yarısından fazlası her gün tütün kullanıyor. Kadınlarda günlük kullanım oranı 2010’daki yüzde 12’den 2022’de yüzde 16’ya yükseldi[5].
15-24 yaş grubunda genç erkeklerin yüzde 29’u ve genç kadınların yüzde 9’u aktif kullanıcı olarak kaydedildi.
Raporda, tütün kullanımına başlama nedenleri arasında her iki cinsiyet için de “arkadaş etkisi” ilk sırada yer aldı. Kadınlarda ise ailevi sorunlar ve duygusal faktörlerin, erkeklere kıyasla daha belirleyici bir etken olduğu gözlemlendi.
Sağlık Etkileri Vurgulandı
Tütün kullanımı halk sağlığını etkiliyor. Türkiye’de trakea, akciğer ve bronş kanserlerinin görülme sıklığı dünya ortalamasının üzerinde. Erkeklerde akciğer kanseri en yaygın kanser türü. Ölüm nedenlerinde her 7 ölümden biri solunum sistemi hastalıklarıyla ilişkili[6].
