Türkiye Gündemi Temmuz 2025 sonuçları
GÜNDEMAR Araştırma, 20–26 Temmuz 2025 tarihlerinde Türkiye genelinde CATI ve CAWI yöntemlerini kullanarak 60 ilde 2.256 kişiyle gerçekleştirdi. Sonuçlar, duruşmaların TRT’den canlı yayınlanması talebi ve basın özgürlüğü konularında güçlü görüşler ortaya koyuyor.
Duruşmalar TRT’den canlı yayınlansın mı?
Belediye Başkanlarının Yargılandığı Davalar TRT’den Canlı Yayınlansın mı? sorusuna katılımcıların yüzde 68’i duruşmaların TRT’den canlı yayınlanmasını desteklediğini belirtti: “Halkın her şeyi görmeye hakkı var” görüşünü öne çıkaran bu kesim, yalnızca yüzde 23’ü böyle bir yayın sürecinin “yargıyı siyasallaştıracağı” kanaatini paylaşıyor; yüzde 9 ise fikrini belirtmemiştir. Talep, CHP, İYİ Parti ve DEM Parti seçmenlerinin yanı sıra AK Parti ve MHP seçmenlerinde de güçlü çıktı. CHP seçmeninin yüzde 69’u, İYİ Parti seçmeninin yüzde 81’i, DEM Parti seçmeninin yüzde 80’i, AK Parti seçmeninin 66’sı, MHP seçmeninin 64’ü “duruşmalar canlı yayınlansın” dedi.
TRT’nin tarafsızlığı konusundaki güven önemli bir başlık olarak öne çıktı. Katılımcıların sadece yüzde 33’ü “TRT’nin tarafsız ve objektif yayın yaptığını” belirtirken, yaklaşık yarısı (yüzde 47) TRT’nin iktidar yanlısı yayın yaptığını düşündü. Fikri yok/cevap yok oranı yüzde 20 oldu. AK Parti ve MHP seçmenlerinde tarafsızlık algısı %52 ve %35 olarak kaydedildi. CHP ve İYİ Parti seçmenlerinde ise sırasıyla %64 ve %74 tarafsızlığa inanç güçlendi.
Türkiye genelinde TRT yayınları konusunda güvenin taraflılık yönünde baskın olması, “TRT belediye başkanlarına yönelik davaları yayınlaması durumunda tarafsız ve kesintisiz aktarır mı?” sorusuna katılımcıların yüzde 37’si “evet” derken, yüzde 49 TRT’nin taraflı yayın yapacağını düşünüyor. Ancak %74, böyle bir yayını izlemek yönünde olduğunu belirtti ve izlemeyeceğini söyleyenler %18’de kaldı.
Medya cezaları ve basın özgürlüğü
Tele1, Halk TV, Sözcü TV ve Now TV gibi kanallara yönelik yayın durdurma ve kapatma cezaları hakkında katılımcıların yüzde 61’i bu cezaları “basın özgürlüğüne müdahale” olarak gördü. CHP seçmeninin yüzde 82’si, İYİ Parti seçmeninin yüzde 76’sı, DEM Parti seçmeninin yüzde 94’ü bu cezaların basın özgürlüğü ihlali olduğunu savundu. AK Parti seçmeninin yüzde 37’si ve MHP seçmeninin yüzde 58’i kararları basın özgürlüğü ihlali olarak değerlendirdi.
Gazetecilere müdahale ve siyasal etkiler
“Bazı gazetecilerin halkı kin ve düşmanlığa tahrik suçlamasıyla gözaltına alınmasını ve tutuklanmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna verilen cevaplarda, katılımcıların yüzde 52’si bu gözaltı ve tutuklamaları siyasi susturma aracı olarak gördü; yüzde 34 ise hukuki gerekçelere dayanan gerekli uygulamalar olarak kabul etti. CHP seçmeninin yüzde 77’si, İYİ Parti seçmeninin yüzde 75’i, DEM Parti seçmeninin yüzde 58’i gözaltıları ve tutuklamaları “siyasi susturma aracı” olarak görüyor. AK Parti seçmeninin yüzde 32’si ve MHP seçmeninin yüzde 43’ü bu görüşü paylaşıyor.
Medya yaptırımları konusunda “çifte standart” algısı baskın çıktı: Katılımcıların yüzde 62’si bu yaptırımların herkese eşit uygulanmadığını, yüzde 25’i ise eşit uygulandığını düşünürken, yüzde 13 fikrini belirtmedi. Parti bazında farklılıklar dikkat çekti: CHP ve İYİ Parti seçmenlerinde yüksek oranda çifte standart görüşü baskınken, AK Parti ve MHP seçmenlerinde eşit uygulama inancı öne çıktı.
Araştırma künyesi: Türkiye Gündemi Temmuz 2025, Gündemar Araştırma, 20–26 Temmuz 2025; Evren: Türkiye genelindeki 18+ yetişkin nüfus; Örneklem: 2.256 kişi; Hata payı: ±%2,06.
