Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde görevli 28 yaşındaki biyokimya uzmanı Daria Shipilova’nın akciğer vebası şüphesiyle hayatını kaybetmesi karantina tedbirlerini beraberinde getirdi. Olayın ardından araştırmacının temas kurduğu yaklaşık 200 kişi tecrit edilirken, veba kaynağının laboratuvar sızıntısı mı yoksa arazi çalışmasındaki sincaplar mı olduğuna dair tartışmalar sürüyor.
İlk değerlendirmelerde, Shipilova’nın yüksek güvenlikli tesiste virüs barındıran bir deney tüpünü düşürmesi sonucu hastalığa yakalandığı öne sürüldü. Genç uzmanın meslektaşları ve yakın çevresi ise cam tüplerin dahi bulunmadığı sıkı güvenlikli laboratuvar ortamında böylesi bir sızıntının fiilen imkânsız olduğunu savunuyor.
Çalışma arkadaşlarının işaret ettiği temel bulgu, Shipilova’nın vefatından kısa süre önce Moğolistan sınırında yer alan Buryatya bölgesine düzenlediği araştırma gezisine dayanıyor. Bölgedeki vahşi sincap popülasyonunun Yersinia pestis bakterisini doğal olarak bünyesinde barındırdığına dikkat çekilirken, enfeksiyonun arazideki kemirgenler veya üzerlerindeki pireler aracılığıyla solunum yoluyla bulaşan akciğer vebasına dönüştüğü tahmin ediliyor.
Resmi kayıtlara “sebebi belirsiz zatürre” olarak geçirilen vaka sonrası devlet medyasındaki saha görevine dair paylaşımların silinmesi örtbas şüphelerine yol açtı. Rus makamlarının bölgede herhangi bir veba vakası tespit edilmediği yönündeki açıklamalarına rağmen, temaslı yüzlerce kişinin karantinaya alınması ve binlerce işçinin yaşadığı kasaba genelinde yüksek alarm verilmesi tedirginliği koruyor.
