İnternet üzerinden alışveriş yapan tüketicilerin gerçek sipariş verilerini ele geçiren dolandırıcılar, çeşitli bahaneler ileri sürerek platform dışından IBAN ile ödeme talep etmeye başladı. Uzmanlar, e-posta, telefon, WhatsApp ve SMS aracılığıyla iletilen harici ödeme linkleri ile hesap numaralarına karşı dikkatli olunması ve işlemlerin yalnızca resmi kanallardan tamamlanması gerektiğini bildirdi.
Gerçek Sipariş Verileri Dolandırıcılıkta Kullanılıyor
Çevrim içi alışveriş süreçlerinde tüketicilerin karşısına çıkan yeni dolandırıcılık yönteminde, sistemde kayıtlı mevcut sipariş ayrıntıları kullanılıyor. Fiyat güncellemesi veya sistemsel aksaklık gibi mazeretlerle alıcılara ulaşan şahıslar, ödemenin harici banka hesaplarına aktarılmasını talep ediyor.
Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, alıcıların gerçek sipariş detaylarını bilen kişilere karşı istemsizce güven duyduğunu belirtti. Baki, daha önce sosyal medya kanallarında görülen IBAN ile tahsilat alışkanlığının e-ticaret süreçlerine de taşındığını ifade ederek şu uyarılarda bulundu:
Siparişinizde sorun oluştu, ürünün fiyatı yanlış girildi veya siparişin devam etmesi için aradaki farkı ödemeniz gerekiyor gibi gerekçelerle asıl amaç tüketicilerin platform dışına çıkarılarak kendi hesaplarına para göndermelerini sağlamak. Peki buna inanan, mağdur olan vatandaşlar neden böyle bir duruma maruz kalıyor? Çünkü bir güven oluşuyor, platformun gerçekten yaptığınız alışverişi bildiğini düşünüyorsunuz. Ancak platform dışından da kötü niyetli kişiler sizin bilgilerinize, kişisel verilerinize ulaştığı takdirde bu gibi problemler oluşabiliyor. Vatandaşlara ‘bilmediğiniz yerlerden uygulamalar indirmeyin’ veya ‘telefonunuza gelen SMS’lerdeki linklere tıklamayın’ diyoruz. Çünkü telefonlarınıza gelen sahte yazılımlarla aslında bu gibi bilgiler dışarıya aktarılıyor olabilir. Kişisel veriler de müşteri bilgisinin güvenliği açısından değerlendirilmesi gereken önemli bir konu.
Sahte İnternet Siteleri ve Harici Bağlantı Riski
Uzmanlar, siparişlerle ilgili ek para talebi alan kullanıcıların resmi internet sitesi ya da mobil uygulama üzerinden teyit yapmasının şart olduğunu vurguluyor. Baki, güvenli ödeme altyapılarının isimleri taklit edilerek oluşturulan sahte web siteleri konusunda tüketicileri uyararak şunları söyledi:
Bazı platformlara özel ödeme yöntemlerinin isimleriyle sahte internet siteleri oluşturularak bu siteler üzerinden ödeme yapmanız sağlanıyor. Siz gerçekten platformda olduğunuzu zannediyorsunuz ancak dolandırıcıların oluşturduğu sahte, kopya sitenin içinde olabilirsiniz. Burada SMS, WhatsApp, telefon veya e-posta yoluyla gönderilen IBAN veya ödeme bağlantılarına karşı çok temkinli olmalıyız. IBAN’a para göndermesek bile tıkladığımız link üzerinden kart bilgilerimizi girerek ödeme yapabiliriz. Onun da aslında IBAN’a para göndermekten hiçbir fark yok.
Ödeme Öncesinde Kaynağın Doğrulanması Gerekiyor
İletişime geçen kişinin ilgili şirkette görevli olup olmadığının mutlaka resmi yollarla sınanması gerektiğine işaret eden Muharrem Baki, şüphe durumunda hiçbir ödemenin yapılmaması gerektiğini kaydetti. Sürecin platform dışına taşınması halinde tüm riskin tüketiciye geçtiğini aktaran Baki, sözlerini şöyle tamamladı:
IBAN’ı paylaşan kişinin gerçekten platform çalışanı olup olmadığı da resmi kanallarla doğrulanmalı, şüphe varsa ödeme yapılmamalı. Kesinlikle her an dolandırılacakmış gibi şüpheyle yaklaşmalıyız. Platformun dışına çıktığımız her takdirde sorumluluk bize aittir. Dolandırıcılıkta en önemli savunma mekanizması da tüketicinin kendisinden istenen işlemi gerçekleştirmeden önce bir an durup kaynağını doğrulaması. Dolandırıcılar sosyal mühendislik yapıyorlar. Sizi anlık olarak düşünmeden karar almaya sevk ediyorlar. Panik yaratmak istiyorlar ve böylece düşünmeden yanlış işler yapmanızı, cebinizdeki paranızı kaybetmenize sebep olmaya çalışıyorlar
