Wrocław Üniversitesi’nden Kültür Çalışmaları Profesörü Dr. Dominik Lewiński, modern iş dünyasının görünmeyen yüzünü “büyük bir ikiyüzlülük” olarak tanımlıyor. Analizine göre 30’lu ve 40’lı yaşlardaki çalışanlar, sahte duygusallık, kayırmacılık ve çıkarılma korkusu üzerinde kurulu kırılgan bir sisteme tükeniyor.
Mevcut düzen, kişisel gelişime yatırım yapan nitelikli çalışanları bile anlamlı olmayan ama yüksek ücretli pozisyonlarda hapsederken, toplumsal faydası yüksek meslekler düşük ücretlerle mücadele ediyor. Liyakat Yerini “Tanıdık”a Bıraktı başlığıyla öne sürdüğü görüşe göre nepotizmin kökeninde düşük güven ve işsizlik korkusu yer alıyor. Küreselleşen pazarda performansın iş güvencesi sağlamadığına dikkat çeken Lewiński, liyakatin güvenli liman arayışına dönüştüğünü ifade ediyor. İnsanların yabancılar yerine tanıdıklarına güvenme eğilimi, aile dostu patron ilişkisini öne çıkarıyor ve profesyonelliği geri plana iterken duygusal bağlılık talebini artırıyor.
“Duygusal Kölelik: Mutlu Görünmek Zorundasın” başlıklı vurguya göre şirketler çalışanlardan yalnızca iş değil, coşku ve bağlılık da talep ediyor. Ofislerdeki motivasyon panoları veya “Mutluluk Yöneticisi” gibi unvanlar baskı ve sömürü düzeninin makyajı olarak nitelendiriliyor. Lewiński, mevcut düzeni “üçüncü kölelik” olarak tanımlıyor ve günde sekiz saat boyunca iradenin başkasına devredildiği bu sistemin otoriter aile ve okul yapılarından gelen bireyler için travmatik bir döngüye dönüştüğünü savunuyor.
Çözüm: Temel Gelir ve 4 Günlük Çalışma
- Dört Günlük Çalışma Haftası: iş-yaşam dengesinin yeniden kurulması.
- Temel Gelir Uygulaması: aç kalma korkusundan kurtularak işçi-işveren ilişkisinin özgür irade üzerinden şekillenmesi.
Bu öneriler, korkuyu kırmayı ve daha adil bir çalışma düzeni kurmayı amaçlıyor.
Kaynak: Wrocław Üniversitesi Araştırmaları
