Uzun süredir küresel finansın merkezinde yer alan ABD doları, jeopolitik gerilimler ve yaptırımların etkisiyle sorgulanmaya başladı. Rusya’ya 2022’de uygulanan yaptırımların ardından dolarsızlaşma süreci ivme kazandı; Çin ve Rusya’nın öncülüğünde yerel para birimlerinin ticarette daha fazla kullanıldığı bir yönelim güç kazanıyor.
Bu değişimin amacı; ABD para birimine bağımlılığı azaltmak, yerel ekonomileri daha dirençli hale getirmek ve uluslararası ticarette finansal egemenliği artırmaktır. Birçok ülke ticari işlemlerinde yuan, euro ve kendi para birimlerini tercih etmeye başladı.
Yeni Para Stratejileri Uygulayan Ülkeler
- Rusya: Ticarette ruble ve yuan kullanımını teşvik ediyor.
- Belarus: Dolar erişimini sınırlandırarak ruble ve yuan ağırlıklı ticaret yapıyor.
- Macaristan & Sırbistan: Euro ve bölgesel para birimlerine yönelerek çeşitliliği artırıyor.
Çin Yuanı Öne Çıkıyor
- Çin: Küresel ölçekte yuanla ticaret anlaşmalarını artırıyor.
- İran & Venezuela: ABD yaptırımlarına karşılık, doları dışlayıp alternatif para birimlerine geçiş yaptı.
- Küba & Kuzey Kore: Doları siyasi tercihler nedeniyle sistemlerinden çıkardı.
Çok Kutuplu Ekonomi ve Olası Etkiler
- Yerel para birimlerinin güçlenmesi: Ülkeler döviz dalgalanmalarına karşı daha dirençli hale gelebilir.
- ABD’nin ekonomik gücünde erime: Doların rezerv para birimi olarak kullanımının azalması Washington’un finansal etkisini düşürebilir.
- Yuanın yükselişi: Çin’in liderliğiyle yuan küresel finans sisteminin merkezine kayabilir.
Dolarsızlaşma yalnızca bir finansal tercih değil; yeni bir küresel güç dağılımının habercisi olabilir.




