İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, parlamentoda yaşanan oylama yenilgilerinin ve tırmanan konut krizinin ardından meclisi feshederek 29 Kasım tarihinde erken genel seçime gidileceğini açıkladı. 2 Ekim Cuma günü hükümetin hazırladığı iki kritik kararnamenin reddedilmesiyle başlayan siyasi kilitlenme, ülkeyi 72 saat içinde sandık kararına taşıdı.
Konut Düzenlemelerinin Reddi ve Meclis Aritmetiği
Hükümetin meclise sunduğu iki acil konut kararnamesi, 2 Ekim Cuma günü Temsilciler Kongresi’nde yapılan oylamalarda çoğunluk desteğini bulamadı. İlk düzenleme 172 lehte oya karşılık 178 oyla, ikinci yasa tasarısı ise 166 kabule karşı 184 oyla reddedildi. İktidardaki Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ve Sumar ittifakının azınlık yapısı karşısında, merkez sağ Halk Partisi (PP) ve Vox ile birlikte hükümete dışarıdan destek veren Katalan ayrılıkçı Junts partisi de ret oyu kullandı.
PSOE öncülüğündeki hükümet, 350 sandalyeli İspanya parlamentosunda 147 milletvekiliyle görev yapıyordu. Yasama faaliyetlerini sürdürebilmek için Katalan ve Bask partilerinin oyuna bağımlı olan yönetim, 2023 yılından bu yana yeni bir devlet bütçesini meclisten geçirmeyi başaramamıştı.
Toplumsal Tepkiler ve Sokak Eylemleri
Associated Press verilerine göre ülkede son on yıllık süreçte ortalama kira bedelleri neredeyse iki katına ulaştı. Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın evinden çıkarılmasıyla simgeleşen barınma krizi, meclisteki oylama yenilgisinin ardından daha geniş kitleleri sokağa döktü.
Reuters’ın aktardığına göre 3 Ekim Cumartesi günü yaklaşık 50 şehirde gösteriler düzenlenirken, başkent Madrid’deki yürüyüşe yaklaşık 70 bin kişi katıldı. Eylemciler artan kiralar ve tahliyelerin yanı sıra parlamentonun koruma paketini reddetmesini protesto etti. Hükümetin hazırladığı pakette ekonomik açıdan kırılgan kiracıların 2030’a kadar tahliyesinin durdurulması, kira artışlarına üst sınır getirilmesi ve bazı sözleşmelerin otomatik uzatılması hedefleniyordu.
Kararın Alınma Süreci ve Siyasi Baskılar
El País gazetesinin aktardığı bilgilere göre Sanchez, cuma günkü meclis oturumunun ardından parti kurmayları, kabine üyeleri ve danışmanlarıyla kapsamlı görüşmeler yürüttü. 4 Ekim Pazar gecesi netleşen erken seçim kararı öncesinde, PSOE çevresine yönelik yolsuzluk soruşturmaları ve yaz aylarında yaşanan Ceuta göç krizi de hükümet üzerindeki siyasi baskıyı artırmıştı. Sanchez ve ilgili isimler söz konusu iddiaları reddetmeyi sürdürüyor.
Olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısı öncesinde İspanya Kralı VI. Felipe’yi bilgilendirdiğini belirten Başbakan Sanchez, 5 Ekim Pazartesi günü kameralar karşısında erken seçim kararını duyurarak seçmenin yeniden söz sahibi olması gerektiğini açıkladı.
Parlamentonun iki kanadının feshedilmesiyle başlayan yasal sürecin ardından İspanyol seçmenler, 29 Kasım Pazar günü yeni parlamento dağılımını belirlemek üzere sandık başına gidecek.
