Yapay zeka (AI) dünyaya maliyet getiriyor: Veri merkezlerinin karbon salımı bir ülkenin çıktısına eşdeğer olabilir
Giderek büyüyen yapay zeka uygulamaları, arka planda devasa bir çevre maliyeti yaratıyor. Euronews’in aktardığı araştırmaya göre sadece yapay zeka sistemlerini çalıştıran veri merkezlerinin karbon salımı, bazı ülkelerin toplam emisyonlarına yaklaşabiliyor veya onları aşabiliyor.
Karbon Salımı: Norveç’i Geride Bıraktı
Veri merkezlerinin enerji tüketiminden kaynaklanan karbon salımı şu anda endişe verici boyutta:
- Tahmini Salım: 32,6 milyon ile 79,7 milyon ton CO2 arasında.
- Kıyaslama (Düşük Senaryo): Norveç’in 2023 yılındaki toplam salımına (31,5 milyon ton) denk gelebilir.
- Kıyaslama (Yüksek Senaryo): New York şehirinin yıllık toplam salımını (52,2 milyon ton) dahi aşabilir.
Su Tüketimi: 2025 İçin Kritik Uyarı
Sunucuları soğutmak için harcanan su miktarı da önemli bir sorun:
- Tüketim: 312,5 ile 764,6 milyar litre arasında öngörülüyor.
- Gizli Tüketim: Bu suyun büyük kısmı doğrudan soğutma için değil, elektriğin üretimi aşamasındaki dolaylı tüketimden geliyor (Doğrudan kullanımdan 4 kat daha fazla).
Avrupa Daha “Yeşil”, ABD Daha “Kirli”
Veri merkezlerinin coğrafyası çevresel etkiyi doğrudan etkiliyor:
- ABD: Dünya veri merkezlerinin %45’ine ev sahipliği yapıyor. Elektrik üretimindeki karbon yoğunluğu yüksek (321 gram/kWh).
- Avrupa: Veri merkezlerinin %15’ini barındırıyor. Ancak elektrik şebekeleri daha temiz olduğu için (174 gram/kWh) küresel ortalamadan (445 gram/kWh) çok daha düşük karbon ayak izi var.
Şeffaflık Sorunu
Araştırmanın dikkat çekici kısmı, Amazon, Apple, Google ve Meta gibi devlerin enerji tüketim verilerini net olarak paylaşmaması.
- Şirketler enerji tüketiminin arttığını kabul ediyor ancak bunu genel “dijital hizmetler” başlığı altında sunuyor.
- Yapay zekanın tek başına ne kadar enerji ve su tükettiğine dair ayrıştırılmış net veriler paylaşılmıyor.
Bu bulgular, yapay zekanın küresel etkisini daha net anlamak için enerji ve su tüketiminin nasıl ölçüldüğüne dair kamuya açık verilerin önemini gösteriyor.
