Kıtalararası uçuşlarda Kuzey Kutbu üzerinden geçiş artık rutin hale geldi; Güney Kutbu üzerindeki hava sahası ise sessiz bir yasak bölge gibi duruyor. Uzmanlar, uçakların neden dünyanın en altından uçmadığını 4 temel ve hayati nedenle açıklıyor. İşte beyaz kıtanın üzerinden uçulmamasının sebepleri:
- Köşe taşı: Coğrafya ve matematik – Uçaklar dümdüz bir hat üzerinde değil, dünyanın yuvarlaklığı nedeniyle en kısa yol olan Ortodromik Rotası (Great Circle) üzerinden uçar. Örnekler:
- Kuzey: New York–Tokyo veya Londra–Hong Kong gibi büyük metropolleri bağlayan en kısa hat, doğal olarak Kuzey Kutbu’ndan geçer.
- Güney: Güney Yarımküre’deki büyük şehirler arasındaki en kısa rotalar genellikle kıtayı teğet geçer; doğrudan üzerinden geçmek her zaman kısaltmaz.
- İnecek Yer Yok: ETOPS – ETOPS kuralları, motor arızasında tek motorla ulaşılabilecek en yakın havalimanını belirtir.
- Kuzey: Alaska, Kanada, Norveç ve İzlanda gibi sertifikalı havalimanları acil durumlar için hazırdır.
- Güney: Antarktika’da sivil uçakların iniş yapabileceği sertifikalı havalimanı yoktur; sadece bilimsel üslerin buz pistleri bulunur ve bu yolcu uçakları için güvenli değildir.
- Yakıtın donması ve iklim – Antarktika, Arktik’e göre daha sert bir iklime sahiptir.
- Sıcaklık: -60 derecenin altına düşen sıcaklıklar yakıtın donma riskini artırır.
- Karanlık ve iletişim: Uzun karanlık dönemleri ve zayıf meteorolojik altyapı, olası kurtarma operasyonlarını zorlaştırır.
- Ekonomi ve talep – Kuzey Kutbu, dünya ekonomisinin merkezlerine yakın konumda olduğu için trafiği daha yoğundur; Güney’de nüfus ve ticaret az olduğundan bu rotayı ekonomik kılacak talep sınırlıdır.
Tarihe geçecek acı bir tecrübe
Antarktika üzerinde uçuşun riskleri, 1979 Air New Zealand kazasında bir kez daha ortaya çıktı. Turistik amaçla kıta üzerinde uçan bir yolcu uçağı görüş kaybı (whiteout) nedeniyle Erebus Dağı’na çarparak 257 kişinin hayatını kaybetti. Bu olaydan sonra kıta üzerindeki turistik uçuşlar önemli ölçüde azaltıldı.
