Stres, zihinsel ve fiziksel sağlığı olumsuz etkileyen modern sorunlardan biri. Baş ve mide ağrısından uykusuzluğa kadar pek çok probleme yol açabilir; bazı kişiler stresli anlarda yemek yemeyi artırırken bazıları tamamen durabilir.
Stres Vücudu Nasıl Etkiliyor?
Yale Üniversitesi’nden Prof. Rajita Sinha’ya göre stres, zorlayıcı bir duruma karşı vücudun ve zihnin verdiği tepkidir. Hipotalamus devreye girer, adrenalin ve kortizol salgılanır; nabız, tansiyon ve enerji yükselir. Kısa süreli stres motive edici olabilirken kronik stres uyku bozuklukları, depresyon, kilo artışı ve bağışıklık sistemi zayıflaması gibi sorunlara yol açabilir.
Stres İştahı Neden Değişir?
Nörolog Dr. Mithu Storoni, stresin sindirim sistemini etkileyerek bazı kişilerde iştahı tamamen kapattığını bazı kişilerde ise tatlı ve yağlı yiyeceklere yönelimi artırdığını ifade eder. Vagus siniri stres altında baskılanır; beynin açlık-tokluk sinyallerini doğru alamaması bunun nedenidir. Ayrıca stres anında beynin şeker ihtiyacı artar; enerji için karbonhidratlı yiyeceklere yönelim artabilir.
Kronik Stresin Uzun Vadeli Etkileri
Sürekli stres insülin direncine yol açabilir, bu da kan şekeri yükselmesine, kilo artışına ve diyabet riskinin artmasına neden olur. Prof. Sinha, “Bir kısır döngü başlar; stres yedikçe artar, yedikçe stres de büyür” diyor.
Stres Kaynaklı Yeme Davranışını Kontrol Etme Yolları
- Uykuya önem verin: Yeterli uyku stres hormonlarını dengeleyerek şeker isteğini azaltır.
- Egzersiz yapın: Düzenli hareket, stres hormonlarını düşürür ve ruh halini iyileştirir.
- Sağlıklı atıştırmalıklar hazırlayın: Abur cuburu erişilebilir yerlerde tutmayın; protein ağırlıklı, düşük glisemik gıdalar tercih edin.
- Alkolden uzak durun: Stres anında alkol kısa vadeli rahatlama sunsa da uzun vadede stresi artırır.
- Sosyal destek alın: Yakınlarla birlikte vakit geçirmek stresli dönemi hafifletebilir.
Sonuç
Stresle başa çıkmak, ruh sağlığı kadar beslenme düzeni ve yaşam kalitesi için de kritiktir. Uzmanlar, stres anlarında yiyeceğe yönelmek yerine uyku, egzersiz ve sosyal destek gibi sürdürülebilir alışkanlıklara yönelmenin uzun vadede beden ve zihin sağlığını koruduğunu vurgular.
Bu içerik yapay zekanın desteğiyle oluşturulmuştur. Bir hata olduğunu düşünüyorsanız lütfen iletişime geçin.
