Türkiye tarihinde kesişen trajediler, toplumsal hafızada derin izler bırakmaya devam ediyor. 2 Temmuz 1993’te Sivas’ta yaşanan Madımak Katliamı sırasında 33 kişinin hayatını kaybetmesi, dini ve toplumsal gerilimlerin ne derece tehlikeli sonuçlar doğurabildiğini gösterdi. Pir Sultan Abdal Şenlikleri’nin gölgesinde başlayan olaylar, özellikle Alevi kimliğindeki sanatçı ve entelektüeller üzerinde ağır bir travma yarattı. Olaylar sonrasında Türkiye’de dini temelli şiddet ve toplumsal bölünmelerin derinleştiği kaydedildi.
LeMan Olayları ve güncel gelişmeler
Geçtiğimiz günlerde Türkiye’nin özgün mizah dergilerinden LeMan’a yönelik yeni bir tartışma alevlendi. 26 Haziran 2025 tarihli sayısında yayımlanan ve dini figürleri tartışmaya açan bir karikatür, ülke genelinde tepkilere yol açtı. Yetkililer, karikatürün Peygamber Muhammed ve Musa’yı aşağılayan unsurlar içerdiği iddiasıyla dergiye ve çalışanlara yönelik soruşturma başlattı. İstanbul’da düzenlenen gösterilerde aşırı gruplar sloganlar atıp dergiye saldırmaya çalışırken polis müdahalesinin yetersiz kaldığı veya hiç olmadığı değerlendirildi. Dergi çalışanlarından 4 kişi gözaltına alındı ve tutuklandı. Bu gelişmeler, Türkiye’de dini hassasiyetlerin kırılgan ve kutuplaşmış bir ortamda nasıl tezahür ettiğini yeniden gözler önüne serdi.
Analizler ve toplumsal yansımalar
Uzmanlar ve gazeteciler LeMan olayını çok boyutlu bir çerçevede ele alıyor. Ezgi Başaran gibi isimler, olayın arkasındaki derin toplumsal ve siyasi dinamiklere dikkat çekiyor. Uzun süredir faaliyet gösteren ve 1990’ların karanlık günlerinde de şiddet olaylarına karışmış olan IBDA-C gibi radikal grupların etkisi üzerinde duruluyor. Ayrıca hükümetin olaylara yaklaşımı ve göstericilere karşı uygulanan politikalar, iktidar ve muhalefet arasındaki güç mücadelesinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Erdoğan ve ilgili bakanların açıklamaları, olayların dini ve milli değerler üzerinden manipüle edilerek muhalif seslerin susturulmasını amaçladığı eleştirilerine yol açıyor.
Geçmiş ile bugün arasındaki bağ
Madımak Katliamı ile LeMan olayları arasında dikkat çeken paralellikler bulunuyor. Her iki durumda da dini duyguları istismar eden provokasyonlar geniş kitlelerin öfkesini tetikledi ve sonuçlar trajik oldu. Madımak’ta devletin olaylara seyirci kalması ve güvenlik güçlerinin müdahalesinin yetersizliği, toplumsal travmayı derinleştirdi. Günümüzde de benzer şekilde polis müdahalesinin yetersizliği, olayların büyümesine zemin hazırladı. Bu bağlamda iki olay da Türkiye’nin dini ve seküler değerler arasındaki çatışmaların ve kutuplaşmanın derin izlerini taşıyor.
Sonuç ve günümüzdeki etkiler
Madımak saldırısı, Türkiye’de dini özgürlükler ve ifade özgürlüğü konularını yeniden tartışmaya açtı ve devlet ile toplumun bu tür olaylara karşı tutumunu şekillendirdi. LeMan örneğinde görüldüğü gibi, dini duyguları kullanarak yapılan provokasyonlar ve buna karşı alınan önlemler, toplumun bölünmüşlüğünü ve otoriter eğilimleri pekiştiren unsurlar olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, bu olayların Türkiye’de demokratikleşme ve laiklik mücadelesinin kırılganlığını gösterdiğine dikkat çekiyor ve geçmişin acı tecrübelerinden ders çıkarılarak toplumsal barışın tesis edilmesi gerektiğini ifade ediyorlar.
